گیاه بومادران خشک

گیاه بومادران خشکِ دشت‌زاد از گل‌وبرگِ گیاهِ Achillea millefolium تهیه شده؛ همان گیاهی که در فارسی «بومادران» و در انگلیسی Yarrow نامیده می‌شود. برگ‌هایش ریز و شانه‌ای‌شکل‌اند، گل‌ها در خوشه‌های کوچکِ سفید تا زردِ کم‌رنگ کنارِ هم می‌نشینند. در ایران بیشتر برایِ دم‌کردن استفاده می‌شود، نه به‌عنوانِ ادویه‌ی آشپزی؛ فنجانی با طعمِ گیاهی و کمی تلخ که در پاییز و زمستان بیشتر سراغش می‌روند.

بومادرانِ سفید و زرد؛ کدام‌یک همین گیاه است؟

در بازارِ گیاهانِ دارویی، دو رنگِ گلِ بومادران دیده می‌شود: سفید و زرد. هر دو زیرمجموعه‌ی همین جنسِ Achillea هستند، اما در باورِ عطاری‌هایِ ایرانی، نوعِ سفید برایِ دمنوش رایج‌تر و شناخته‌شده‌تر است. نوعِ زرد بیشتر در کاربردهایِ غیرِ خوراکی (مثلِ دورکردنِ حشرات) نام برده می‌شود. گیاه بومادران خشکِ دشت‌زاد از همان گونه‌یِ سفید تا زرد کم‌رنگ است که پس از خشک‌شدن، شکل و رنگِ گلبرگ‌ها را حفظ می‌کند؛ اگر بسته‌ای گرفتید که گلبرگ‌هایش کاملاً له و بی‌رنگ شده، نشانه‌یِ نگهداریِ نامناسب یا انبارِ طولانی است، نه کیفیتِ پایینِ خودِ گیاه.

طعم و رایحه‌یِ دم‌کرده

دم‌کرده‌ی بومادران رنگی بینِ زرد و کهربایی روشن دارد. رایحه‌اش گیاهی و کمی تند است، طعمش در نخستین جرعه گس و سپس اندکی تلخ می‌ماند. برایِ کسانی که به دمنوش‌هایِ ملایم مثلِ بابونه عادت دارند، این تلخیِ خفیف در ابتدا غیرمنتظره است؛ کمی عسل همین تلخی را متعادل می‌کند.

بومادران در طب سنتی و باورِ عرفی؛ چه چیزی مستند است و چه چیزی نه

در طبِ سنتیِ ایرانی، بومادران گیاهی تونیک و ضدِاسپاسم شناخته شده. برخی منابعِ عرفی آن را کمک‌کننده به گردشِ خون و گوارش می‌دانند. این‌ها باورهایِ سنتی‌اند، نه تأییدِ علمیِ قطعی؛ دشت‌زاد این گیاه را به‌عنوانِ یک دمنوشِ خوش‌رنگ و خوش‌طعم عرضه می‌کند، نه یک درمان. اگر دنبالِ اثرِ درمانیِ مشخصی هستید، پیش از مصرفِ منظم با پزشک مشورت کنید.

چطور دم کنیم: تنها یا با گیاهانِ دیگر؟

یک قاشقِ چای‌خوریِ گل‌وبرگِ خشک را با یک لیوان آبِ جوش دم کنید و پنج تا هفت دقیقه بگذارید بماند. تلخیِ آن با نعناع یا بادرنجبویه بهتر جفت می‌شود؛ ترکیبِ رایج در عطاری‌هایِ ایرانی همین آمیزه است. اگر بار اول طعمِ خالص را امتحان می‌کنید، مقدار را کمتر بگیرید تا با تلخی‌اش آشنا شوید.

پرسش‌های پیش از خرید