تخم کتان دشتزاد
ویژگیهای اصلی

تخم کتانِ دشتزاد (بزرک) دانهای کوچک و قهوهایرنگ است که در میانِ همهی دانههای روغنی، بهخاطرِ یک ویژگی شناخته میشود: تراکمِ امگا-۳ گیاهیاش از هر دانهی دیگری بالاتر است، بهشرطِ آنکه درست مصرف شود.
چرا برخلافِ دانهی چیا، تخمِ کتانِ کامل باید آسیاب شود تا فایده بدهد؟
پوستهی تخمِ کتان بسیار سخت و مقاوم است؛ اگر دانه را همانطورِ کامل بجوید و قورت دهید، بخشِ بزرگی از آن بدونِ هضم از دستگاهِ گوارش عبور میکند و امگا-۳ و لیگنانِ داخلش هرگز آزاد نمیشود. دانهی چیا این مشکل را ندارد، چون پوستهاش نازکتر است و در تماس با آب باز میشود. برایِ تخمِ کتان، راهِ مطمئن این است که همان لحظهی مصرف، مقدارِ لازم را با آسیابِ خانگی یا هاون خرد کنید.
تخمِ کتان چقدر امگا-۳ دارد و این عدد را باید کنارِ کدام عدد گذاشت؟
هر ۱۰۰ گرم تخمِ کتانِ خام حدودِ ۲۲ تا ۲۳ گرم اسیدِ چربِ امگا-۳ (ALA) دارد؛ این رقم، تخمِ کتان را در میانِ منابعِ گیاهیِ شناختهشده، یکی از غنیترینها میکند. علاوهبر امگا-۳، تخمِ کتان غنیترین منبعِ شناختهشدهی لیگنان در طبیعت است؛ ترکیباتی گیاهی با خاصیتِ آنتیاکسیدانی که در بیشترِ دانههای دیگر به این غلظت دیده نمیشود.
مصرفِ روزانهیِ حدودِ یک تا دو قاشقِ غذاخوریِ تخمِ کتانِ آسیابشده، طبقِ بیشترِ توصیههای تغذیهای، برایِ دریافتِ فایدهی امگا-۳ و لیگنان کافی است.
تخمِ کتانِ خام مقدارِ کمی گلیکوزیدِ سیانوژنیک بهطورِ طبیعی دارد که با هضم میتواند مقدارِ ناچیزی سیانید آزاد کند. مصرفِ معمولِ خوراکی (چند قاشقِ غذاخوریِ آسیابشده در روز) طبقِ استانداردهای رایج بیخطر است؛ فقط از خوردنِ حجمِ زیادِ دانهی خام بهصورتِ پیوسته و طولانیمدت خودداری کنید.
امگا-۳ و لیگنانِ تخمِ کتان، اینبار با عدد
این اعداد مربوط به دانهی کاملِ خام است؛ برایِ جذبِ کاملِ آنها، دانه باید آسیاب شود.
چند راهِ ساده برایِ اضافهکردنِ تخمِ کتانِ آسیابشده به غذایِ روزانه
چرا تخم کتانِ آسیابشده باید در یخچال بماند؟
تخمِ کتان چربیِ زیادی دارد و همین چربی، برخلافِ دانهی چیا که آنتیاکسیدانِ طبیعیِ قویتری دارد، در تماس با هوا سریعتر اکسید میشود؛ بهویژه وقتی دانه آسیاب و سطحش باز شده باشد. دانهی کامل و نجویده در ظرفِ دربسته و جایِ خشک تا ۱۲ ماه سالم میماند، اما همین دانه بعد از آسیابشدن باید در یخچال و ظرفی کاملاً دربسته نگه داشته شود تا رنجیدگیِ روغن دیرتر شروع شود.





