گیاه مریم گلی خشک
ویژگیهای اصلی

مریمگلیِ خشکِ دشتزاد از برگهایِ درشت و مخملیِ این گیاه تهیه شده؛ رنگی سبزِ مایل به خاکستری دارد و بویی گرم، ادویهای و کمی تندتر از اغلبِ دمنوشهایِ گلی دارد. همین عطرِ متفاوت، مریمگلی را از باقیِ گیاهانِ این دسته جدا میکند.
عطرِ گرم و کمی تلخِ مریمگلی از کجا میآید؟
مریمگلی (نامِ علمی: Salvia officinalis) از خانوادهیِ نعناعیان است. ترکیباتِ فراری مثلِ تویوژن و سینئول در برگش، همان بویِ گرم و ادویهایِ شناختهشده را میسازند. همین ترکیبات باعث میشوند دمِ مریمگلی، برخلافِ اغلبِ گلهایِ این دسته، طعمی گیاهی و کمی تلخ داشته باشد، نه صرفاً معطر و شیرین.
برگهایِ درشت و مخملیِ این محصول عطرشان را بهآرامی در آبِ داغ رها میکنند؛ برایِ همین دمِ مریمگلی معمولاً کمی کندتر از یک گلِ نازک جا میافتد، اما نتیجه فنجانی با رنگِ زردِ کمرنگ و بویِ ماندگارتر است.
دمکردنِ مریمگلی: چند دقیقه کافی است؟
برایِ یک فنجانِ متعادل، سه تا پنج دقیقه دمِ برگهایِ خشک در آبِ تازهجوش کافی است. دمِ طولانیتر، تلخیِ برگ را بیشتر بیرون میکشد بدونِ آنکه عطر به همان نسبت زیاد شود؛ پس کوتاه نگهداشتنِ زمانِ دم، هم به طعمِ متعادلتر کمک میکند و هم مقدارِ ترکیباتِ فراریِ تلخ را در فنجان کمتر نگه میدارد.
چرا مصرفِ زیاد یا طولانیمدتِ مریمگلی توصیه نمیشود؟
مریمگلی حاویِ تویوژن است؛ ترکیبی که در مقادیرِ بالا یا مصرفِ طولانیمدت میتواند برایِ سیستمِ عصبی مضر باشد. مصرفِ مریمگلی در دورانِ بارداری توصیه نمیشود، چون تویوژن میتواند اثرِ محرکِ رحمی داشته باشد؛ در شیردهی هم احتیاط لازم است، چون ممکن است شیرِ مادر را کم کند. دمِ آبیِ کوتاهمدت مقدارِ بسیار کمتری تویوژن نسبت به عصارههایِ الکلی وارد فنجان میکند، اما مصرفِ روزانه و طولانیمدت (بیش از چند هفته) توصیه نمیشود.
اگر باردار یا شیرده هستید، یا دارویِ خاصی مصرف میکنید، پیش از افزودنِ مریمگلی بهعنوانِ دمنوشِ روزمره، با پزشک مشورت کنید. برایِ بزرگسالانِ سالم، مصرفِ گاهبهگاه و در مقدارِ معمولِ یک دمنوش، مشکلِ خاصی گزارش نشده است.
مریمگلیِ خشک، فقط دمنوش نیست
در آشپزیِ ایرانی و مدیترانهای، برگِ خشکِ مریمگلی برایِ طعمدهی به خورش، سوپ یا گوشتِ کبابی هم استفاده میشود؛ چون عطرِ گرمش با غذاهایِ چرب و پروتئینی هماهنگ است. همین برگهایِ خشکِ دشتزاد، هم برایِ دمِ عصرگاهی و هم برایِ افزودن به دیزی یا خورش، بدونِ نیازِ به فرآوریِ اضافه، قابلِاستفادهاند.
مشخصات
برگهایِ مخملیِ مریمگلی را چطور نگه داریم که عطرش نپرد؟
ترکیباتِ فراریِ مریمگلی، از جمله همانهایی که بویِ گرمش را میسازند، در تماسِ طولانی با هوا و رطوبت زودتر تجزیه میشوند. نگهداریِ درست، مستقیماً روی کیفیتِ فنجانِ بعدی اثر میگذارد.





