آویشن دشتزاد
ویژگیهای اصلی

این آویشن با «سبزیِ خشکِ آویشنِ» دشتزاد چه فرقی دارد؟
دشتزاد دو محصولِ متفاوت با نامِ آویشن دارد و این تفاوت واقعی است، نه یک تکرارِ اشتباه. سبزیِ خشکِ آویشن از برگهایِ خردشدهیِ آویشنِ آشپزی تهیه میشود و مستقیم رویِ کباب، مرغ و سوپ پاشیده میشود. این محصول اما از سرشاخههایِ کاملِ آویشنِ کوهیِ وحشی، مخصوصِ دمکردن و نوشیدن، تهیه شده و اصلاً برایِ پاشیدن رویِ غذا در نظر گرفته نشده. اگر دنبالِ چاشنیِ کباب هستید، سبزیِ خشکِ آویشن گزینهیِ درست است؛ اگر دنبالِ یک دمنوشِ گیاهیِ کوهی هستید، همین محصول.
آویشنِ کوهی، گونهای وحشی از ارتفاعاتِ ایران
آویشنِ کوهی (Thymus kotschyanus) گیاهی خودرو از خانوادهیِ نعناعیان است که در ارتفاعاتِ حدودِ دو تا سهونیمهزار متریِ نواحیِ شمالی، غربی و مرکزیِ ایران میروید؛ زیستگاهی متفاوت از آویشنِ رایجِ آشپزی که معمولاً در دشتها و باغها کشت میشود. همین رویشِ کوهستانی و وحشی، رایحهای غلیظتر و طعمی تندتر به این گونه میدهد. برداشتِ این گیاه معمولاً در اوایلِ تابستان و همزمان با گلدادنِ بوته انجام میشود؛ چون در همین دوره، غلظتِ روغنهایِ معطرِ سرشاخهها به بیشترین حدِ خودش میرسد.
چرا سرشاخهیِ کامل، نه برگِ خردشده، برایِ دمکردن انتخاب میشود؟
سرشاخههایِ کاملِ آویشنِ کوهی، رایحهشان را در طولِ چند دقیقه دمکشیدن، آرام و پیوسته آزاد میکنند؛ برخلافِ برگِ خردشده که رایحهاش سریع و یکجا بیرون میآید و ممکن است دمنوش را تلخ کند. همین ویژگی، سرشاخه را برایِ دمکشیدنِ طولانیتر مناسبتر میکند، در حالیکه برگِ خردشده برایِ تماسِ مستقیم با حرارتِ کباب و غذا ساخته شده.
طرزِ درستِ دمکردنِ دمنوشِ آویشنِ کوهی
یک تا دو سرشاخه برایِ هر لیوان کافی است. آب را تا نقطهیِ جوش برسانید، رویِ سرشاخهها بریزید و ظرف را چند دقیقه دربسته نگه دارید تا رایحه کامل آزاد شود. طبقِ باورِ رایج در ایران، این دمنوش بیشتر در فصلهایِ سرد و با کمی عسل نوشیده میشود؛ ترکیبی که تلخیِ خفیفِ آویشن را متعادل میکند. برخلافِ دمنوشهایِ ظریفتر مثلِ بابونه، آویشنِ کوهی رایحهاش را حتی بعدِ دو تا سه دقیقهیِ اول هم از دست نمیدهد؛ برایِ همین میشود یک سرشاخه را برایِ دو استکان پیاپی هم استفاده کرد.





