بهلیمو دشتزاد
ویژگیهای اصلی

برگِ خشکِ بهلیمو رایحهای دارد که با هیچ دمنوشِ گیاهیِ دیگری اشتباه گرفته نمیشود؛ عطرِ لیموییِ تند و تازهای که از لحظهیِ بازکردنِ بسته حس میشود. این گیاه (نامِ علمی: Aloysia citrodora، مترادفِ قدیمیتر: Lippia citriodora) با علفلیمو و بادرنجبویه اشتباه گرفته میشود، ولی هر سه گیاهِ مستقلاند. دمنوشِ دشتزاد از برگِ خشکشدهیِ همینِ بهلیمو تهیه میشود، بدونِ ترکیب با گیاهِ دیگری.
بهلیمو با علفلیمو و بادرنجبویه یکی نیست
در بازارِ دمنوش، این سه گیاهِ لیموییعطر مدام با هم اشتباه گرفته میشوند. علفلیمو (لمونگراس) گیاهی از خانوادهیِ گندمیان است که ساقهاش دم داده میشود؛ بادرنجبویه از خانوادهیِ نعناعیان است و برگش تلخیِ ملایمی دارد. بهلیمو گیاهی بوتهای از خانوادهیِ وربناسه است که فقط برگش مصرف میشود و رایحهاش تندتر و متمرکزتر از هر دویِ آنهاست. اگر تا امروز فکر میکردید اینها یک چیزند، تفاوتِ اصلی همینجاست: گیاه، بخشِ مصرفی و شدتِ رایحه، هر سه فرق دارد.
چرا آبِ کاملاً درحالِجوش رایحهی برگ را کم میکند
برگِ بهلیمو اسانسهایِ فراری دارد که مسئولِ همان رایحهیِ قویِ لیموییاند؛ آبِ جوشِ صددرجه بخشی از همین اسانسها را از بین میبرد و طعم را تلختر میکند. دمنوشِ خوبِ بهلیمو با آبی حدودِ هشتاد تا نود درجه، چند دقیقه پس از جوش، تهیه میشود. یک قاشقِ غذاخوریِ برگ را در قوری بریزید، همین آب را رویش اضافه کنید و ده تا پانزده دقیقه بگذارید دم بکشد. نتیجه رنگِ کهربایی و رایحهای است که با آبِ کاملاً جوش هیچوقت بهدست نمیآید.
آیینِ عصرگاهی: چرا بهلیمو دمنوشِ پیش از خواب است
در طبِ سنتیِ ایران، بهلیمو طبعی گرم و خشک دارد و برایِ آرامشِ عصبی و کمکِ گوارشی پس از شام مصرف میشود. رایحهاش هم برایِ بسیاری از مشتریها بهتنهایی آرامبخش است؛ یک فنجان بعد از شام یا نیمساعت پیش از خواب، فرصتی برایِ آهستهکردنِ روز است، بدونِ کافئینِ چایِ سیاه یا سبز. اگر دنبالِ دمنوشی بدونِ کافئین و با شخصیتی متفاوتتر هستید، چای ترشِ دشتزاد را هم ببینید؛ رنگ و طعمش کاملاً با بهلیمو فرق دارد.
ادعاهایِ طبِ سنتی دربارهیِ بهلیمو (آرامشِ عصبی، کمکِ گوارشی) جایگزینِ توصیه یا درمانِ پزشکی نیست. برایِ مصرفِ منظم، بهویژه در بارداری، شیردهی یا همزمان با دارو، پیش از آن با پزشک مشورت کنید.
نگهداری: چرا رایحهی بهلیمو زودتر از طعمش کم میشود
اسانسِ لیموییِ برگِ بهلیمو فرار است؛ در تماسِ طولانی با هوا و نور، رایحه پیش از آنکه طعمِ اصلیِ برگ از بین برود، کمرنگ میشود. بستهیِ دشتزاد را بعد از باز کردن در ظرفِ دربسته و دور از نورِ مستقیم نگه دارید. اگر بعد از دو سه ماه رایحه را بو کنید، شاید ملایمتر از قبل باشد؛ در این حالت کمی برگِ بیشتری در قوری بریزید تا همان طعمِ اصلی حفظ شود.





